Top

Kwestie okoliczności śmierci w wyniku zagardlenia potrafią przysporzyć wiele wątpliwości, zwłaszcza w przypadku braku wystarczającej wiedzy lekarskiej. Systematyka obowiązująca w medycynie sądowej pozwala jednak na zrozumienie przedmiotowego zagadnienia w sposób przystępny dla wszystkich osób związanych z czynnościami wykonywanymi na miejscu zdarzenia, pozwalając jednocześnie na uniknięcie stosowania kłopotliwych sformułowań w dokumentacji procesowej. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przyczyna śmierci w wyniku zagardlenia jest ściśle związana z pojęciem śmierci poprzez gwałtowne uduszenie, do której zaliczają się też utonięcie spowodowane zatkaniem dróg oddechowych płynem, unieruchomienie klatki piersiowej wskutek uciśnięcia jej dodatkowym ciężarem czy zatkanie otworów lub dróg oddechowych1. Wśród różnych rodzajów zagardlenia należy wyróżnić:

  1. powieszenie;
  2. zadzierzgnięcie;
  3. zadławienie.

W przypadku podejrzenia powieszenia należy mieć na uwadze to, że na patomechanizm śmierci wpływa wiele czynników, do których zalicza się m.in. pozycję, w jakiej doszło do powieszenia, przebieg i rodzaj pętli wisielczej czy siłę działającą na narządy szyi2. Charakterystycznymi cechami są kształt i przebieg bruzdy wisielczej, która często jest otwarta i ułożona skośnie do osi długiej ciała. Powyżej bruzdy skóra jest blada, a sam zgon następuje najczęściej w wyniku niedokrwienia mózgu przez ucisk na tętnice szyjne lub odcięcie możliwości wymiany powietrza z powodu przesunięcia korzenia języka do tylnej ściany gardła3.

Rys. 1. Położenie pętli wisielczej przy powieszeniu; od lewej: typowe (z tyłu), atypowe (z przodu), atypowe (z boku) . Źródło: Sudjebnaja mjedicina: atlas, red. A. Solochin, Moskwa 1998, s. 457

Rys. 1. Położenie pętli wisielczej przy powieszeniu; od lewej: typowe (z tyłu), atypowe (z przodu), atypowe (z boku) .

Źródło: Sudjebnaja mjedicina: atlas, red. A. Solochin, Moskwa 1998, s. 457

Śmierć z zadzierzgnięcia różni się w patomechanizmie zgonu od śmierci przez powieszenie mimo podobnej przyczyny, czyli ucisku pętli na narządy szyi. Śmierć z zadzierzgnięcia spowodowana jest bowiem zarówno innym przebiegiem pętli, jak i odmienną siłą działającą przy zaciśnięciu4. Bruzda jest zazwyczaj zamknięta i ułożona poziomo, a skóra jest sina i widoczne są wybroczyny podspojówkowe, podśluzówkowe oraz na samej twarzy5.

Rys. 2. Schemat ucisku pętlą przy zadzierzgnięciu (zabójstwo)  Źródło: M. Kłys, Z. Marek, Opiniowanie sądowo-lekarskie i toksykologiczne, Kraków 1998, s. 62

Rys. 2. Schemat ucisku pętlą przy zadzierzgnięciu (zabójstwo)

Źródło: M. Kłys, Z. Marek, Opiniowanie sądowo-lekarskie i toksykologiczne, Kraków 1998, s. 62

Zadławienie jest z kolei skutkiem bezpośredniego działania siły rąk ludzkich na narządy szyi. Do przesłanek świadczących o zgonie w wyniku zadławienia świadczą krwawe podbiegnięcia w okolicach szyi, półksiężycowate otarcia naskórka, krawawe wylewy pod skórą i w mięśniach szyi, a także częste złamania kości gnykowej i chrząstek krtani6

Rys. 3. Schemat ucisku ręką ludzką przy zadławieniu  Źródło: Sudjebnaja mjedicina: atlas, red. A. Solochin, Moskwa 1998, s. 494

Rys. 3. Schemat ucisku ręką ludzką przy zadławieniu

Źródło: Sudjebnaja mjedicina: atlas, red. A. Solochin, Moskwa 1998, s. 494

Tym, co szczególnie interesuje organy ścigania na miejscu ujawnienia zwłok, są rodzaj śmierci i obecność osób trzecich, gdyż praktycznie zawsze stanowią one warunek sine qua non do określenia kwalifikacji prawnej czynu. Przyczyny przedstawionych powyżej zgonów spowodowanych zagardleniem można podsumować następująco:

Rodzaje zagardlenia

Rodzaj śmierci

Powieszenie

Praktycznie zawsze jest to śmierć samobójcza. Do rzadkości należy zbrodnicze powieszenie będące próbą upozorowania powieszenia.

Zadzierzgnięcie

Jest to zwykle działanie zbrodnicze, choć możliwy jest zgon w wyniku samobójstwa.

Zadławienie

Jest to zawsze działanie zbrodnicze. Samobójstwo jest niemożliwe z uwagi na zwolnienie się ucisku ręki samobójcy przy utracie świadomości.

 


Tagi artykułu: Medycyna sądowa
Podziel się artykułem:



Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /home/users/krzysztofmomot/public_html/kryminalistyka.org.pl/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 399

Zostań z nami

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami ze świata kryminalistyki.

[FM_form id="1"]
Zamknij